Terug naar Startpagina
Scheveningen
Scheveningen toen en nu
400 jaar Strandschilders
op Scheveningen
1600-1700
1700-1800
1800-1900 A t/m L
1800-1900 M t/m Z
1900-2000 A t/m L
1900-2000 M t/m Z
2000-heden
Muurschilderingen
Scheveningen op keramiek 1
Scheveningen op keramiek 2
Herdenkingspenningen
Panorama's Scheveningen
Huifkarren op Scheveningen
Zeeslagen bij Scheveningen
Het kanon van Scheveningen
Waarzegster op Scheveningen
Vertrek en aankomst Oranjes en Stuarts op Scheveningen
Vertrek Willem II, 1641
Vertrek Henrietta Maria, 1643
Vertrek Charles II, 1660
Aankomst Willem III, 1691
1642-1660
De Stuarts in Ballingschap
 
200 jaar Koninkrijk
De Franse Invasie
Vlucht 18 januari 1795
Vlucht Prinses
Vlucht Prins Willem V
Pink 'Johanna Hoogenraad'
1795-1813
Oranje in ballingschap
Terugkeer Oranje in 1813
30 november 1813
Herdenking in 1838
Herdenking in 1863
De Naald, 1865
Monument in 1869
Herdenking in 1888
Herdenking in 1913
Herdenking in 1938
Herdenking in 1963
Herdenking in 1988
Herdenking in 2013
 
Algemeen
Boeken over Scheveningen
Links
Over de Website
Contact
 
Wilt u op de hoogte blijven , laat dan hier uw e-mail adres achter.
Uw e-mail adres wordt alleen maar gebruikt om U op de hoogte te stellen van nieuws over plannen voor de herdenking
Mailinglijst
Aanmelden
Afmelden

Vul uw e-mail adres in:


   

BRONVERMELDING AFBEELDINGEN VAN YOUTUBE FILMPJES
 
400 jaar Klederdracht op Scheveningen
De kleding van Scheveningse vissers en hun vrouwen kan onderscheiden worden in een werkdracht, een daagse of doordeweekse dracht en een zondagse dracht.
Eeuwenlang tekenden en schilderden kunstenaars vooral de werkende Scheveningers in hun eigentijdse dracht. De vissersvrouwen gebruikten reeds in de 17e eeuw een ronde vismand, die op het hoofd werd gedragen. Omdat de natte vissen in de manden lekten droegen ze een breedgerande vishoed op het hoofd. De mannenelijke visverkopers droegen een mand op de rug om de vis te vervoeren.
De vissers droegen als werkkleding een Engelsleren broek, met daaroverheen zo nodig hozenkousen. In plaats van de hemdrok droegen de mannen een bruin katoenen kiel met wijde kraag.
De klederdracht voor vrouwen bestond uit een wollen jak, met zwarte, gekleurde omslagdoek en een bovenrok van zwarte wol en een muts met hoofdijzer. Op weekse dagen werd over de rok het drilschort gedragen, van katoen met dunne blauw en witte strepen.

Bronnen:
1. Blz. 148 van de 'Geschiedenis van Scheveningen: Deel II van 1875 tot heden. Redachtie: Maarten van Doorn en Kees Stal, Walburg Pers
2. Een beschrijving van de Scheveningse Klederdracht op Wikipedia
 
1. Cornelis Elandts (1641-1687)
In 1664 maakte Cornelis Elandts in opdracht van de Haagse bestuurders een copie van een schilderij van een onbekende kunstenaar, dat in de Oude Kerk van Scheveningen hing. Het schilderij gaf een beeld van Scheveningen, toen nog Schevelinge of Schevelinck genoemd, van vóór de Allerheiligenvloed op 1 november 1570. De weg naar Den Haag was toen nog een zandweg door de duinen en Scheveningen dicht tegen het strand aan gebouwd. Zonder bescherming van duinen. De kustwering bestond uit houten palen, die niet bestand bleken tegen de verschrikkelijke storm. (Bron: Hollandse stranden in de Gouden Eeuw, Katwijks Museum, 2004)

2AB. Omgeving van Esaias van de Velde (1587-1630)
De zeilwagen van Prins Mauits. Een schilder uit de omgeving van Esaias van de Velde maakte een kleurige copie van de ets van Jacques de Gheyn II (1565-1629).
Het werk werd geschilderd in 1608 met een gezelschap van hoogwaardigheidsbekleders in de zeilwagen, die ontworpen was door Simon Stevin. Rechts het kleinere proefmodel. Kleine visserspinken en grote schepen zeilen voor de kust van Scheveningen. Zo te zien zitten alleen mannen in de zeilwagens. De edele dames keken in de modieuze breed uitstaande rokken en stevig aan de arm van hun echtgenoten toe. (Coll. Christies.com)

3. Esaias van de Velde (1587-1630)
Een gestrande potvis tussen Scheveningen en Katwijk met elegant geklede nieuwgierigen. Op 20 of 21 januari 1617 strandde een potvis. (Klik voor een groter formaat op de afbeelding). (Coll. New Bedford Whaling Museum, New Bedford, Massachusetts, U.S.A.)

4. Adriaen van der Venne (1589-1662)
Scheveningse visvrouwen, ca. 1620. (Bron afbeelding: Costume-history.livejournal.com)

5. Adriaen van der Venne (1589-1662)
Scheveningse vissers, ca. 1620. (Bron afbeelding: Costume-history.livejournal.com)

6AB. Simon Jacobsz. de Vlieger (ca. 1601-1653)
Strand met vissers, ca.1630 In de duinen boven het strand heeft een groep vissers en familie zich verzameld. Op de grond liggen vissen en manden met vis. (Coll. Rijksmuseum Amsterdam).

7AB. Simon Jacobsz. de Vlieger (ca. 1601-1653)
Het strand van Scheveningen, 1633. Scheveningen, een vissersdorp aan de Nederlandse kust in de buurt van Den Haag, werd vereeuwigd door vele kunstenaars. In de verte rechts zijn in de verte de contouren zichtbaar van de 'Oude Kerk' van Scheveningen. Net als veel andere schilders maakte ook Simon de Vlieger gebruik van een lage horizon om zo de luchten beter tot uiting te laten komen. Opvallend is, dat de visafslag zo ver van het dorp Scheveningen af plaats vond. In de verte zijn vaag de contouren zichtbaar van de "Oude Kerk". Op het strand rijdt en koets met vier witte paarden ervoor. Mogelijk brengt Prins Frederik Hendrik een bezoek aan het strand. Pinken liggen op rollers op het strand. De pink op de voorgrond wordt uitgeladen. Twee ruiters te paard en een hond kijken naar het werk van de vissers. (Coll. Royal Museums, Greenwich, UK)

8AB. Simon Jacobsz. de Vlieger (ca. 1601-1653)
Visverkoop op het strand ca. 1634. (Coll. Kollor Auctions, Zürich)

8C. Hendrick de Meijer (ca. 1620 - na 1689)
De duinen bij Scheveningen met een koets, huifkarren en een nettenwagen, 1650. In de verte de toren van de 'Oude Kerk' van Scheveningen. (Coll. Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerpen).

9AB. Jan Josephsz. van Goyen (1596 - 1656).
Strandgezicht van Scheveningen,1642. Links de toren van de 'Oude Kerk'. In het midden rijdt een koets, getrokken door zes paarden, over het strand. (Coll. Lempertz.com)

9C. Willem Gillisz. Kool (1608 - 1666)
Zicht op Scheveningen. Een levendig strandgezicht met visverkopers, een ruiter en het vissersdorp met de 'Oude Kerk' op de achtergrond. (Coll. Kunstauktionshaus, Schlosser, Bamberg, Duitsland)

10A. Lucas Smout de Jonge (1671-1713)
Het strand bij Scheveningen, ca. 1700. Rechts op de achtergrond de 'Oude Kerk' van Scheveningen. Links van de kerk, het gebouw 'Nieuw Soetenburgh', dat in 1662 werd gebouwd voor Cornelis van Soetens en rechts een muur van het 'Heerenlogement'dat in 1665 werd gebouwd en later Hotel Zeerust werd. Via de kop van de Keizerstraat rijden wagens met strandgasten naar zee toe. Rechts op de voorgrond de visafslag. Links wordt een bomschuit door zes paarden het strand opgetrokken. (Coll. Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerpen).

10. Paulus Constantijn la Fargue, 1775
Scheveningse visloopster, 1775
Scheveningse visloopster in achttiende-eeuwse Scheveningse dracht, 1775 (Coll. Rijksmuseum Amsterdam).

11. Paulus Constantijn Fargue (1729-1782)
Achttiende-eeuwse Scheveningse dracht. Een visverkoopster draagt een grote vismand, brede vishoed, mopsmutsje, kornalijnen ketting, halsdoek, sitsen jak gevoerd met gestreepte stof, rok, donkere kousen en schoenen met gespen. Op de achtergrond een rivier en boerderij, 1775. (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief)

12. Paulus Constantijn Fargue (1729-1782)
Achttiende-eeuwse Scheveningse dracht. De vissersvrouw is staand op de rug te zien. Ze draagt een vismand op haar hoofd, met brede vishoed met linten, mopsmustje, kornalijnen ketting, jak, rok, kousen en schoenen. Ze loopt op het strand, met een schip op zee op de achtergrond. 1775. (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief).

13. Georgius Jacobus Johannes van Os (1782-1861)
Visverkoopster in Scheveningse dracht, 1804. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)
Ik betaal je niets meer voor de garnalen; maar hebt ge ook schelvisch?
Ingekleurde gravure; Plaat 9 uit: Afbeeldingen van de kleeding, zeden en gewoonten in de bataafsche republiek, met den aanvang der negentiende eeuw = Tableaux de l'habillement, des ... / door E. Maaskamp. - Amsterdam : E. Maaskamp, 1803. In 1829 heeft Maaskamp de prenten opnieuw uitgegeven.

14. Onbekend maar mogelijk van Jan Willem Pieneman (1779-1853)
Terugkomst prins 30 november 1813 op Scheveningen. Het schilderij is niet gesigneerd, maar is mogelijk gemaakt door Jan Willem Pieneman. (Coll: Particulier Bezit)
Rechts in een grijs uniform zit Jacob Pronk op een paard. Hij heeft de voerman Jacob Johannes van Duijne gevraagd met zijn boerenwagen met drie paarden bespannen, naar de plaats te rijden, waar hij zo dicht mogelijk de boot kan benaderen. Klokke vier uur stapt Prins Willem Frederik vlak voor het hotel Zeerust in de wagen. Op het schildeij staat de Prins in een grijze jas naast ofwel De Perponcher of de gezant van Groot-Brittannië bij het Nederlands gouvernement, Richard graaf van Clancarty. Het volk juichte en kinderen zwaaiden met hun oranje linten.

15. Jean Baptiste Madou (1796-1877)
Pecheur Hollandais, 1825. Negentiende-eeuwse Scheveningse vrouwen en visser. De vrouwen dragen een mutsje en een vishoed. De linkervrouw draagt en schoudermantel, een halsdoek en een laaguitgesneden jak met waarschijnlijk opgetrokken rok en voorschoot. Aan haar voeten draagt zij donkere kousen en schoenen. Bij de rechtervrouw is haar schoudermantel en waarschijnlijk opgetrokken rok te zien. De visser, rechts van de vrouwen, draagt een hoge hoed, een stropje met korsjak en hemdrok en een kniebroek met kousen en schoenen. Hij is waarschijnlijk schipper in hoge rang. Kerk van Scheveningen is op de achtergrond te zien, evenals de zee en het strand met een groepje figuren. Op deze ets staat het Heerenlogement spiegelverkeerd afgebeeld, links van de kerk. (Bron tekst: Beeldbank Haags Gemeentearchief). Afbeelding: (Coll. Particulier bezit)

16. Jean Baptiste Madou (1796-1877)
Links: Pecheur, 1827. Negentiende-eeuwse Scheveningse visser in gekleed kostuum. Deze deftig geklede visser draagt een soort hoge hoed. Om zijn korsjak met lange mouwen is een das met motieven geknoopt. Waarschijnlijk draagt hij onder zijn korsjak een hemdrok, waarvan alleen de mouwen zijn te zien. Zijn broek komt tot over de kuiten, aan zijn voeten heeft hij witte kousen met schoenen met gespen. De man leunt tegen een houten afzetting en heeft een pijp in zijn mond. Op de achtergrond is een vrouw met twee kinderen op het strand met enkele schuiten te zien. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

17. Hendrik Greeven (1787-1854)
Scheveningsche Visscher en zijne vrouw, 1828. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

18. Jacobus Josephus Eeckhout (1793-1861) en Henry Brown (1816-1870)
Schevenings meisje in zondagse dracht omstreeks 1840. Aan de 'boeken' van het oorijzer hangen een paar 'boekenbellen' (oorijzerhangers). Ze draagt een muts met lange klappen die nog niet opgeklapt waren. Onder haar muts komen twee krullen te voorschijn. Boven de halsdoek is een gewone ketting met hanger te zien. Ze draagt een lang jak met korte mouw en laat de omslagen van een hemd zien. Onder het jak een gebloemde rok en een omgeslagen wit voorschoot. Aan haar voeten muiltjes en kousen. (Bron: Geheugenvannederland.nl).

19. Jacobus Josephus Eeckhout (1793-1861) en Henry Brown (1816-1870)
De visser loopt met een vismand met 4 oren (nodig om aan elkaar door te geven) op zijn rug. Hij heeft een slappe muts op. Hij draagt een korsjak met lange mouwen en een stropje over zijn korsjak. De hemdrok is niet te zien. Eronder draagt hij een kniebroek die met linten is dichtgeknoopt. Aan zijn voeten heeft hij een schoenen met veters. Op de achtergrond zijn duinen, een schip en de zee te zien. Waarschijnlijk geen echte klederdracht. (Muts, korsjak en broek en schoenen). (Bron: Geheugenvannederland.nl).

20. Jacobus Josephus Eeckhout (1793-1861) en Henry Brown (1816-1870)
De Scheveningsche vischvrouw met hondenkar. Tekening van Jacobus Josephus Eeckhout en gravure door Henry Brown. (Bron: Geheugenvannederland.nl)

21. Werner Haasloop (1792-1864)
Vrouw in pronkgewaad, Scheveningen, 1842-1864. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

22. Werner Haasloop (1792-1864)
Vrouw in dracht, Scheveningen, 1842-1864. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

23. Jan Striening (1827-1903)
Scheveningsche Visschers. (Bron: Geheugenvannederland.nl) ca. 1845

24. Carel Christiaan Anthony Last (1808-1876)
Scheveningse mannen en vrouwen op zondag. (Bron: Geheugenvannederland.nl)

25. Valentijn Bing (1812-1895) en Jan Braet von Ueberfeldt (1807-1894)
Scheveningse visverkoopsters bij hondenkar, ca. 1857 Aquarellen gemaakt voor: Nederlandsche kleederdragten, naar de natuur geteekend. (Bron: Geheugenvannederland.nl).

26. Valentijn Bing (1812-1895) en Jan Braet von Ueberfeldt (1807-1894)
Scheveningse visverkoopsters bij hondenkar, ca. 1857 Aquarellen gemaakt voor: Nederlandsche kleederdragten, naar de natuur geteekend. (Bron: Geheugenvannederland.nl).

27. Hendrik Wilhelmus Last (1817 - 1873)
De visverkoper, met links een hondenkar, waarmee de vis naar Den Haag werd gebracht, 1860. Op de achtergrond is vaag de toren van de Oude Kerk van Schevbeningen te zien. (Coll. Maritiemdigitaal.nl)

28. Onbekend
Volkskleederdragten. Afbeelding geïnspireerd op het werk van Bing Valentijn & Braet von Ueberfeldt. (Bron: Geheugenvannederland.nl)

29. Onbekend
Scheveningse visser, 1860. (Coll. Museum Vlaardingen)

30. Onbekemnd
Scheveningse visverkoopster. (Bron: Geheugenvannederland.nl) ca. 1871

31A. Jozef Israëls (1824-1911)
Ida de dochter van de visser. (Coll. Harvard Art Museums, Cambridge, MA, U.S.A.)

31BC. Bernardus Johannes Blommers (1845-1914)
Links: Gereedmaken van de vis om gerookt te worden, 1862. (Coll. Christies.com) en rechts: Aanrijgen van de vis voor het roken (De Speetster), 1868. (Coll: Sothebys.com)

31D. Bernardus Johannes Blommers (1845-1914)
"Ik kom gauw terug" is de titel van dit schilderij, 1872. Waarschijnlijk Anna van der Toorn in de rol van moeder, die met de mand vis gaat kopen op het strand van Scheveningen. (Coll. Bonhams.com)

32. Christoffel Bisschop (1828-1904)
Portret van Arendje, een Scheveningse visvrouw. (Coll. Fries Museum, Leeuwarden)

33. Christoffel Bisschop (1828-1904)
Portret van Maartje de Scheveningse visvrouw, (Coll. Gemeentemuseum Den Haag)

34. Otto Eerelman (1839-1926)
Scheveningse man, ca. 1875 (Bron: Geheugenvannederland.nl)

35. Otto Eerelman (1839-1926)
Scheveningse vrouw, ca. 1875 (Bron: Geheugenvannederland.nl)

36. Onbekend
Eine Fischerfamilie in Scheveningen
Houtsnede, getiteld 'Eine Fischerfamilie in Scheveningen', interieur van een woning met vissersfamilie, de vrouw zit met een baby op schoot, naast haar staat een meisje en een man met zuidwester en lieslaarzen, op de grond staan 2 manden, achtergrond o.a. een schouw met waterketel en een grote kast. Hotsnede van Théodore Alexander Weber (1838-1907) naar houtsnede van Broos. Een originele houtsnede uit 1881. (Coll. Biller Antik, Grabenstätt, Duitsland)

37. Vincent Willem van Gogh (1853-1890)
Breiend Schevenings meisje, december 1881. (Privé collectie)

38. Vincent Willem van Gogh (1853-1890)
Handwerkend Schevenings meisje. December, 1881. (Coll. P. and N. de Boer Foundation, Amsterdam)

39. Vincent Willem van Gogh (1853-1890).
Scheveningse visser en vissersvrouw.
Links: Scheveningse visser. Augustus 1883. (Coll. Kröller-Müller Museum, Otterlo) en rechts: Scheveningse vissersvrouw. Augustus 1883. (Coll. Kroller-Müller Museum, Otterlo)

40. Vincent Willem van Gogh (1853-1890). Scheveningse vissers, 1883.
Scheveningse visser met mand op de rug, februari 1883. (Privé collectie)

41. Vincent Willem van Gogh (1853-1890). Scheveningse vissers, 1883.
Scheveningse visser met opgeslogen kraag, februari 1883. (Coll. Estate of F.A.C. Guépin, London, UK)

42. Rudolf Hirth du Frênes (1846-1916)
Meisjes in de duinen van Scheveningen, 1892. Houtsnede naar schilderij van Rudolf Hirth du Frênes, 1886 (Coll. Biller Antik, Grabenstätt, Duitsland)

43. Pieter de Josselin de Jong (1861-1906)
Drie Scheveningse meisjes in streekdracht, 1894. Op deze aquarel zijn goed de modeveranderingen in het Scheveningse oorijzer te zien. De meisjes aan de linker- en rechterkant dragen oorijzers zoals deze eerst in de mode waren. Zij combineren deze met de oudere muts, de zogenaamde muts met klappen. Het middelste meisje draagt een moderner oorijzer met boeken of booke. Deze zijn bekend vanaf 1853. Het meisje draagt ook de modernere muts met geplooide zijkanten, de moppesmuts. Beide vormen worden lange tijd naast elkaar gedragen.
In Scheveningen zijn de boeken ovaal. Aanvankelijk zijn ze plat, later versierd met filigrein en cantillewerk. De oorijzers werden gemaakt door zilversmeden in de stad. De beugel van het oorijzer werd geknipt uit een plaat en met een hamer in vorm gedreven. De achterkant van een oorijzer moest stevig en veerkrachtig zijn, zodat het ijzer om het hoofd klemde. De beugel moest daarom door een vakman gepast en op maat gemaakt worden. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem).

44A. Henri-Jacques Bource (1826-1899)
Vrouw met bijbel in de Oude Kerk van Scheveningen, ca. 1860. (Bron: Art.findartinfo.com)

44B. Henri Jacques Bource (1826-1899)
Vissersvrouwen en spelende kindern bij ondergaande zon op het strand van Scheveningen. (Coll. Haags Historisch Museum).

45. Karel of Charles Victor Ensinck (1846-1914)
Het naaistertje, ca. 1900. (Bron: Veilingblog.blogspot.nl)

46. Marinus van der Maarel (1857-1921)
Scheveningse vissersvrouw met kind, ca. 1900. (Coll. Sothebys.com)

47. Onbekend
Scheveningen : die Perle der Nordsee, 1900. (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief)

48. Johann Georg Gerstenhauer Zimmermann (1858-1931)
Scheveningse vrouw. (Bron: Delcampe.net)

49. Stanislaw Lentz (1861-1920)
Zeebonken op Scheveningen, 1903. Hoewel Stanislav Lentz in het begin van de 20ste eeuw 10 zomers in Scheveningen verbleef, is dit het enige schilderij, dat op internet te vinden is. Vermoedelijk hangen nog meer werken van hem bij particulieren. (Coll. Nationaal Museum in Warschau).

50. Jacoba Berendina van Heemskerck van Beest (1876-1923)
Vrouw in Scheveningse dracht, 1900-1910. (Bron: Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem).

51. Jacoba Berendina van Heemskerck van Beest (1876-1923)
Vrouw in Scheveningse dracht met cape, ca. 1900-1910. (Bron: Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

52. Jan Franken (1878-1959)
Scheveningse vrouw in dracht. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem).

53. Jan Franken (1878-1959)
Vissersvrouw uit Scheveningen ca. 1915. (Bron: Ruudvanderveldenkunst.nl)

54. Jan Franken (1878-1959)
Scheveningse vrouw. (Coll. Venduehuis.com)

55. Willy Sluiter (1873-1949)
Reist naar het zeestrand per HIJSM, door Willy Sluiter (1873-1949). Opdrachtgever/adverteerder: Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij. (Bron: Geheughenvannederland.nl)

56. Jemmy van Hoboken (1900-1962)
Scheveningen : die Perle der Nordsee Holland, 1925. (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief)

57. Willem Hendrik van den Berg (1886-1970)
Scheveningse visser in oliegoed en met zuid-wester, 1932. (Coll. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem).

58. Wilhelmina Carbin-Gips (1897-1975)
Scheveningse vrouwen in interieur, 1934-1959. Streekdrachten in Nederland, Nederlands Openluchtmuseum. (Coll. Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

59. Puzzel Scheveningse klederdrachten op de boulevard. (Bron: Media-cache-ec0.pinimg.com).

60. Piet van Boxel (1912-2001)
Lezende Scheveningse vissersvrouw. (Coll. Venduehuis der Notarissen, Den Haag)

61. Piet van Boxel (1912-2001)
Lezende Scheveningse vrouw (Sjaan). (Bron: Readingandart.blogspot.nl)

62. Piet van Boxel (1912-2001)
Scheveningse vrouw bij de kolenkachel. (Coll. Venduehuis der Notarissen, Den Haag)

63. Piet van Boxel (1912-2001)
Scheveningse vrouw breiend. (Coll. Venduehuis der Notarissen, Den Haag)

64. Piet van Boxel (1912-2001)
Moederliefde op Scheveningen. (Coll. Artnet.com)

65. Victor Julien Trip (1913-1975)
Blanco menukaart gebruikt aan boord van schepen van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland'. Op de voorzijde een jonge vrouw in de klederdracht van Scheveningen, met op de achterzijde het wapen van Scheveningen. (Coll. Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam)

66. Anneloes Groot (geb. 1955)
Scheveningse hoofdtooi. (Coll. Anneloesgroot.nl)

67. Marianne van den Berg, (geb. 1967)
Portret in Scheveningse dracht. (Coll. Mariannevandenberg.nl)

68. Henni Haselaar-Moerman, (geb. 1947)
Het Monument voor de Scheveningse Vissersvrouw aan de Boulevard. Op de achtergrond het Noorder- en Zuiderhavenhoofd, 2005. (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief).
 
Muziek/Music
Muziek/Music

1. Meditation Impromptu 01 3:32 Kevin MacLeod Ambient | Rustig
Meditation Impromptu 01 van Kevin MacLeod is gelicentieerd onder een Creative Commons Attribution-licentie (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
Bron: http://incompetech.com/music/royalty-free/index.html?isrc=USUAN1100163
Artiest: http://incompetech.com/

2. Meditation Impromptu 02 4:09 Kevin MacLeod Ambient | Rustig
Meditation Impromptu 02 van Kevin MacLeod is gelicentieerd onder een Creative Commons Attribution-licentie (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
Bron: http://incompetech.com/music/royalty-free/index.html?isrc=USUAN1100162
Artiest: http://incompetech.com/

3. Meditation Impromptu 03 4:15 Kevin MacLeod Ambient | Rustig
Meditation Impromptu 03 van Kevin MacLeod is gelicentieerd onder een Creative Commons Attribution-licentie (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
Bron: http://incompetech.com/music/royalty-free/index.html?isrc=USUAN1100161
Artiest: http://incompetech.com/

4. Anguish 3:59 Kevin MacLeod Filmmuziek | Verdrietig
Anguish van Kevin MacLeod is gelicentieerd onder een Creative Commons Attribution-licentie (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
Bron: http://incompetech.com/music/royalty-free/index.html?isrc=USUAN1400047
Artiest: http://incompetech.com/

5. Night Music 3:27 Kevin MacLeod Ambient | Dramatisch

6. Comfortable Mystery 4 - Film Noire 1:15 Kevin MacLeod Ambient | Rustig